İŞ YERİNDƏ SÜRÜŞMƏ VƏ YIXILMALARIN QARŞISI NECƏ ALINIR?

Paylaşılma tarixi: 05 Avqust 2026

İş yerlərində baş verən istehsalat qəzalarının əhəmiyyətli hissəsi sürüşmə, büdrəmə və yıxılma nəticəsində baş verir. Bu cür hadisələr yüngül xəsarətlərdən tutmuş ciddi zədələrə, əmək qabiliyyətinin itirilməsinə və iş prosesinin dayanmasına qədər müxtəlif mənfi nəticələrə səbəb ola bilər.

Xoşbəxtlikdən, bu qəzaların böyük hissəsinin qarşısını düzgün təhlükəsizlik tədbirləri və uyğun fərdi qoruyucu vasitələrdən istifadə etməklə almaq mümkündür.

SÜRÜŞMƏ VƏ YIXILMANIN ƏSAS SƏBƏBLƏRİ

İş yerlərində sürüşmə və yıxılmaların ən çox rast gəlinən səbəbləri bunlardır:

  • Yaş və ya yağlı döşəmələr;

  • Tökmüş mayelər və kimyəvi maddələr;

  • Qeyri-bərabər səthlər;

  • Döşəmədə qalan alətlər və materiallar;

  • Kifayət qədər işıqlandırılmayan sahələr;

  • Yararsız və ya köhnəlmiş iş ayaqqabıları;

  • Uyğun olmayan altlığa malik ayaqqabıların istifadəsi.

Bu risklər tikinti, istehsalat, logistika, anbarlar, neft-qaz müəssisələri və qida sənayesində xüsusilə yüksəkdir.

SÜRÜŞMƏYƏ QARŞI İŞ AYAQQABISI NİYƏ VACİBDİR?

Təhlükəsizlik ayaqqabısı yalnız ayaqları zərbədən qorumaq üçün deyil, həm də sürüşmə riskini azaltmaq üçün hazırlanır.

Keyfiyyətli iş ayaqqabısı aşağıdakı üstünlükləri təmin edir:

  • Yaş döşəmədə etibarlı tutuş;

  • Yağlı səthlərdə daha yüksək sabitlik;

  • Tarazlığın qorunmasına kömək;

  • Ayaq yorğunluğunun azalması;

  • Gün ərzində daha rahat hərəkət.

Düzgün seçilmiş ayaqqabı istehsalat qəzalarının qarşısının alınmasında mühüm rol oynayır.

SR VƏ FO İŞARƏLƏRİ NƏ DEMƏKDİR?

İş ayaqqabısı seçərkən məhsulun üzərindəki təhlükəsizlik işarələrinə diqqət yetirmək vacibdir.

SR

SR işarəsi ayaqqabının müxtəlif səthlərdə sürüşməyə qarşı sınaqdan keçirildiyini göstərir.

Bu xüsusiyyət aşağıdakı mühitlərdə xüsusilə vacibdir:

  • istehsalat sahələri;

  • anbarlar;

  • logistika mərkəzləri;

  • tikinti obyektləri;

  • qida sənayesi müəssisələri.

FO

FO işarəsi altlığın yağ və yanacaq təsirlərinə qarşı davamlı olduğunu göstərir.

Bu xüsusiyyət xüsusilə aşağıdakı sahələrdə vacibdir:

  • avtomobil servisləri;

  • neft və qaz sənayesi;

  • mexaniki emalatxanalar;

  • ağır sənaye.

Əgər iş mühitində həm yaş, həm də yağlı səthlər mövcuddursa, SR və FO xüsusiyyətlərinə malik ayaqqabı seçmək tövsiyə olunur.

YAŞ DÖŞƏMƏLƏRDƏ TƏHLÜKƏSİZLİK NECƏ TƏMİN EDİLMƏLİDİR?

Yaş döşəmələr sürüşmənin əsas səbəblərindən biridir.

Riski azaltmaq üçün aşağıdakı tədbirlər görülməlidir:

  • Tökmüş mayelər dərhal təmizlənməlidir;

  • Xəbərdarlıq nişanları yerləşdirilməlidir;

  • Döşəmələr mütəmadi yoxlanılmalıdır;

  • İşçilər sürüşməyə qarşı altlıqlı ayaqqabı geyinməlidirlər;

  • Gediş yolları daim təmiz saxlanılmalıdır.

İŞƏGÖTÜRƏNİN MƏSULİYYƏTİ

Təhlükəsiz iş mühitinin yaradılması işəgötürənin əsas vəzifələrindən biridir.

İşəgötürən:

  • riskləri qiymətləndirməli;

  • uyğun fərdi qoruyucu vasitələr təqdim etməli;

  • işçilərə təhlükəsizlik üzrə təlim keçməli;

  • iş yerlərini mütəmadi yoxlamalı;

  • təhlükəli sahələri işarələməlidir.

Bu tədbirlər həm işçilərin təhlükəsizliyini artırır, həm də istehsalat qəzalarının sayını azaldır.

İŞÇİLƏR ÜÇÜN PRAKTİKİ TÖVSİYƏLƏR

Sürüşmə və yıxılma riskini azaltmaq üçün işçilərə aşağıdakılar tövsiyə olunur:

  • İş şəraitinə uyğun təhlükəsizlik ayaqqabısı geyinin;

  • Altlığı köhnəlmiş ayaqqabıları vaxtında dəyişdirin;

  • Qaçmayın və tələsməyin;

  • Döşəmədə olan maneələri dərhal aradan qaldırın və ya xəbər verin;

  • Yaş səthlərdə ehtiyatla hərəkət edin;

  • İş yerini səliqəli saxlayın.

TƏHLÜKƏSİZLİK AYAQQABISINI NƏ VAXT DƏYİŞMƏK LAZIMDIR?

Ayaqqabının qoruyucu xüsusiyyətləri zamanla azalır.

Aşağıdakı hallarda onu yenisi ilə əvəz etmək tövsiyə olunur:

  • Altlıq həddindən artıq aşındıqda;

  • Sürüşməyə qarşı naxışlar silindikdə;

  • Altlıq gövdədən ayrıldıqda;

  • Üst hissədə çatlar və cırıqlar yarandıqda;

  • Qoruyucu burunluq zədələndikdə.

NƏTİCƏ

Sürüşmə və yıxılmalar iş yerlərində ən çox rast gəlinən istehsalat qəzaları sırasındadır. Lakin düzgün təşkil edilmiş iş mühiti, təhlükəsizlik qaydalarına riayət olunması və uyğun qoruyucu ayaqqabı seçimi bu riskləri əhəmiyyətli dərəcədə azalda bilər.

SR və FO kimi təhlükəsizlik göstəricilərinə malik keyfiyyətli iş ayaqqabıları yaş, yağlı və sürüşkən səthlərdə daha etibarlı hərəkət etməyə imkan verir və işçilərin təhlükəsizliyini artırır.

Safe Line müxtəlif sahələr üçün beynəlxalq standartlara uyğun sürüşməyə davamlı iş ayaqqabıları və digər fərdi qoruyucu vasitələr təqdim edir. Düzgün seçilmiş təhlükəsizlik avadanlığı həm işçilərin sağlamlığını qoruyur, həm də müəssisədə təhlükəsizlik mədəniyyətinin formalaşmasına töhfə verir.